مدينه (يثرب)
یثرب از شهرهای باستانی است که در کتیبه‌های معینی از آن نام برده شده‌است. این شهر از جمله محل‌هایی بود که گروهی از نیروهای معینی در آن اقامت داشتند. پس از آنکه روزگار دولت معینیان سپری گردید، سبائیان حکومت آنجا را در دست گرفتند. معروف است که حکومت‌های معین و سبا همواره در پی بسط سلطه و نفوذ خود در سرزمین‌های شمال عربستان بودند. همچنین در جغرافیای بطلمیوس دوبار از این شهر نام برده شده‌است، یک بار به نام ایاترپه و بار دیگر به نام ایاتریپا. استفان بیزانسی از این شهر به نام ایاتریپاپولیس یاد کرده‌است.[۱] این شهر در نزد راویان اخبار گذشته به نام اثرب و یثرب معروف است. [۲] به نوشته آنان یثرب مرکز مدینه‌است، که از قناه تا جرف و از المال، که بدان برناوی می‌گویند، تا زباله امتداد میابد. برخی از راویان اخبار گمان برده‌اند که این شهر به دلیل انتساب به یثرب بن قانیه بن مهلائیل بن ارم بن عبیل بن عوص بن ارم بن سام بن نوح، بدین نام خوانده شده‌است و او نخستین کسی بود که هنگام پراکنده شدن خاندان نوح در این سرزمین فرود آمد.[۳] دیگران گمان کرده‌اند که نام یثرب ماخوذ از ثرب به معنای فساد یا از تثرب یعنی «مواخذه به علت گناه» است و نوشته‌اند که پیامبر به دلیل کراهت از تثرب، از نامیدن این شهر به اسم یثرب نهی کرد و آن را طیبه و طابه نامید.[۴] بلاذری می‌نویسد که یثرب به نام رئیس گروهی از عمالقه نامیده شده‌است که پس از بیرون راندن بنی عبیل بن عوص بن ارم بن سام، از فرزندام نوح، از آنجا فرود آمدند. نام مدینه که پس از هجرت پیامبر، به یثرب اطلاق شده‌است ماخوذ از کلمه آرامی مدینتا به معنی قرق و شهر، خلاصه شده مدینه الرسول است.[۵] راویان اخبار نوشته‌اند که یثرب یا مدینه ۲۹ اسم دارد. 
در طول تاریخ شهر دیگری در حجاز که از اهمیت تاریخی و مذهبی فراوانی نزد همة مسلمین برخوردار است شهر مدینه است. این شهر دومین شهر مقدس جهان پس از مکه است. مدینه پیش از هجرت « یثرب » نام داشت ولی پس از ورود پیامبر به آنجا مدینه‌النبی نام گرفت. هوای مدینه معتدل است و اطراف آن باغها و نخلستانهای فراوانی موجود است. کوه احد در شمال مدینه واقع است و مزار شهدای احد و من‌جمله حمزه عموی پیامبر در پای این کوه قرار گرفته است. ساکنان اولیه مدینه « عمالقه » بودند. سپس قبایلی از یهود در مدینه و اطراف آن سکنی گزیدند. در زمان ورود پیامبر به مدینه دو قبیلة اوس و خزرج علاوه بر یهودیان ساکنان اصلی مدینه را تشکیل می‌دادند. اوس و خزرج بعدها انصار نام گرفتند. مضجع مبارک پیامبر عظیم الشأن اسلام و آخرین و درخشانترین ستارة آسمان نبوت و رسالت در مدینه واقع و هر ساله محل زیارت میلیونها معتمر و حاجی است.
در اولین شب ربیع الاول سال 14 بعثت، پیامبر به یثرب مهاجرت نمودند و سرآغاز تاریخ مسلمانان، از همان سال می باشد. فاصله مدینه تا مكه حدود 420 كیلومتر است.
ورود پیامبر به دهكده قبا و تاسیس اولین مسجد ( مسجد قبا)
پیامبر اسلام روز دوشنبه 12 ربیع الاول از مكه به دهكده قبا كه در آن زمان بیش از یك فرسخ با یثرب فاصله داشت رسیدند و پس از سه روز حضرت علی (ع) به ایشان ملحق و پیامبر اولین مسجد را در این مكان به دست مبارك خود بنا كردند. پیامبر گرامی اسلام (ص) فرمودند: كسی كه به مسجد من ( مسجد قبا ) بیاید و در آنجا 2 ركعت نماز بخواند، ثواب یك عمره را دارد.
ورود پیامبر به مدینه و تاسیس مسجدالنبی
پیامبر گرامی اسلام (ص)، پس از ترك قبا به خانه ابو ایوب در یثرب (مدینه) وارد و به بركت حضور ایشان، مادر ابو ایوب كه نابینا بود شفا یافت و بینا گردید. پیامبر پس از ورود به مدینه، زمین كنار منزل ابو ایوب را كه متعلق به دو یتیم به نام سهل و سهیل بود خریدند و بنای مسجدالنبی را گذاشتند. كه این مسجد مركز حكومت اسلامی گردید. مساحت مسجدالنبی و صحن های اطراف آن در حال حاضر حدود 135 هزار متر مربع و گنجایش حدود یك میلیون نمازگزار را دارد.
بمباران شهر مدينه
رويدادهاي تلخي كه در تاريخ به وقوع پيوست و قلوب مسلمانان جهان از جمله مردم ايران را جريحه‌دار كرد، بمباران شهر مدينه توسط وهابي‌ها در روز 15 شهريور 1304 هجري خورشيدي بود. اين حادثه در نتيجه جنگ‌هائي كه ميان عبدالعزيز ابن‌سعود بنيان‌گذار رژيم سعودي و ملك‌حسين،‌ شريف مكه و مدينه رخ داد، به وقوع پيوست. عبدالعزيز ابن سعود كه پيش از وقوع جنگ اول جهاني موفق شده بود شهر رياض را از وجود تركان عثماني پاكسازي كند، در جريان جنگ با حمايت انگليسي‌ها نيروهاي عثماني را از عربستان بيرون راند. پس از اين واقعه، شريف مكه خود را سلطان اعراب و خليفه مسلمين خواند. اين اعلام منجر به جنگ ميان وي و ابن سعود شد و در نتيجه خسارات فراواني به شهرهاي عربستان از جمله مدينه منوره وارد آمد. شهر مدينه توسط قواي ابن سعود بمباران شد بعضي مساجد و مقابر ائمه اطهار ويران گرديد و خشم جهان اسلام را برانگيخت. اين حادثه دو ماه قبل از انقراض حكومت قاجار در ايران ـ 9 آبان 1304 ـ و سه ماه قبل از تاجگذاري رضاخان ـ 22 آذر 1304.
منابع
1- جواد علی، تاریخ العرب قبل السلام، ج ۳، ص ۳۹۵ .
2-محمد بن محمود بن نجار، الدره الثمنه فی تاریخ المدینه، قاهره. ۱۹۵۶ ص ۳۲۳ .
3-مسعودی، مروج الذهب، ج ۲، ص ۱۴۸ .
4-یاقوت، سمهودی، ج۱، ص ۸ .
5-مسعودی، مروج الذهب، ج ۱، ص ۴۲.
6-احمد بن عبدالحمید عباسی، کتاب عمده الخبار فی مدینه المختار، ص ۴۱.

تاریخ ارسال: 1390/9/26
تعداد بازدید: 1887
ارسال نظر