كوفه

کوفه شهرى است که بدست سعدبن وقاص در سال ۱۷ هجرى در عهد خلافت خلیفه دوم عمربن خطاب و به دستور وى در قسمت غربى رود فرات ساخته شد و فاصله زیادى با فرات نداشت ، این شهر را ابتدا با ((نى و شاخ و برگ درخت خرما)) ساخته بودند، ولى بعد از آتش سوزى که در کوفه رخ داد و همه شهر را در کام خود فرو برد، به فکر چاره افتادند، بناچار سعدبن وقاص از عمر اجازه گرفت که خانه هاى شهر را با گِل بنا سازد، عمر هم موافقت کرد ولى شرائطى براى ساخت آن تعیین کرد و آن اینکه اولا: کسى خانه اى بیش از سه اطاق نسازد، ثانیا ساختمانها را زیاد بلند بنا نکنند و از شیوه و سنت رسول خداصلّى اللّه علیه و آله پیروى کنند. این شهر بگونه اى ساخته شد که خیابانهایش به عرض بیست و کوچه هاى آن به عرض هفت قدم بود. اولین ساختمانى که در شهر کوفه بنا شد مسجد شهر بود و طریقه ساختن آن بدینگونه بود که مردان جنگى در وسط شهر قرار گرفتند و تیرهاى به هر سو رها کردند به طورى که تا محل فرود تیرها حریم مسجد قرار گیرد و ساختمانهاى دیگر بعد از آن قرار گیرد. براى مسجد صحنى قرار دادند و براى آن سایبانى درست کردند که از سنگهاى مرمر خرابه ((حیره )) بود، علاوه بر آن در اطراف مسجد خندقى حفر کردند تا مسجد از تجاوز بیگانگان در امان باشد، در کنار مسجد قصر زیبائى براى سعدبن وقاص بنا کردند که به کاخ سعد نامگذارى شد. شهر کوفه را حضرت على علیه السّلام بعد از جنگ جمل که در سال ۳۶ هجرى اتفاق افتاد مرکز حکومت خود قرار داد.                                                                                                           تاریخچه ی شهر کوفه:                                                                                                                                                             كوفه، دومين شهري است كه توسط مسلمانان بنا نهاده شد. پس از آن، به يكي از مراكز پر رونق و درخشان علم و تمدن اسلامي‌ـ‌عربي تبديل شد. كوفه، تاريخ سياسي و تمدني مهم و چشم‌گيري دارد و امام علي‌(ع) اين شهر را به‌عنوان اولين پايتخت اسلامي در بلاد عراق، انتخاب نمود. ايشان در اين شهر به شهادت رسيدند و شهادتشان پس از آن بود كه با همكاري تعدادي از پيش‌تازان انديشه اسلامي، مانند عبدالله‌‌ابن مسعود، كميل‌بن زياد نخعي و ابي‌الاسود دؤلي، نهال‌هاي فكري را در اين شهر كاشتند. رشد و نمو و به ثمر رسيدن اين نهال‌ها، خود را دوران شكوفايي دو شهر ،كوفه و فرزندخوانده‌اش بصره ‌كه در دوران بني‌اميه تبديل به بزرگترين مراكز انديشه عربي و اسلامي شدند‌ـ نمايان ساخت                                                                     معناي اسم كوفه:
اگر معناي واژة «كوفه» را جستجو كنيم، خواهيم ديد كه در فرهنگ‌لغت‌هاي مختلف، براي آن معاني متفاوتي ذكر كرده‌اند. «بلاذري» مي‌گويد: به محل دايره شكلي از شن، كوفاني گفته مي‌شود؛ و برخي نيز به زميني كه از آميختن خاك‌سرخ(رس) با شن و ريگ تشكيل شده باشد، «كوفه» مي‌گويند. در جايي ديگر «بلاذري» بيان مي‌كند كه، نام «كوفه» از كلمة «تكوف» مشتق شده است كه به معناي «جمع شدن» است .كتاب «ياقوت‌المعاني» نيز در بيان معني واژة «كوفه» همان نظر «بلاذري» را آورده و در ذيل توضيحات كلمة «كوفان» مي‌گويد: اين اسم، نام سرزميني است كه به «كوفه» نام‌گذاري شده است و معني هر دو واژه(كوفه و كوفان) يكي است. پژوهشگران معاصر در اصل واژة «كوفه» و عربي يا غيرعربي(عجمي) بودن آن، اختلاف كرده‌اند. استاد «يعقوب سركيس» از جمله كساني است كه اين كلمه را غيرعربي مي‌داند. ايشان پس از جستجو در منابع مختلف از جمله مصادر «كلداني»، نتيجه مي‌گيرد كه واژة «كوفه» درواقع تحريف شدة كلمة «كوبا»ي كلداني است . اما استاد «ماسنيون» معتقد است كه واژة «كوفه» ترجمة واژة «عاقولا» در زبان «سرياني» است كه به معني «دايره» و يا «حلقه» در آن زبان(سرياني) مي‌باشد. جناب دكتر «كاظم جنابي»، مجموعه گسترده‌اي ‌از منابعي را كه به بحث و پژوهش در زمينه اصل واژه «كوفه» پرداختهاند و همچنين ديدگاه و نظر تعداد فراواني از نويسندگان معاصر در اين خصوص را مورد ارزيابي قرار داده، و به اين نتيجه رسيده است كه؛ اين واژه بي‌ترديد يك اسم عربي است .                                                          
ً امام باقر(ع) می فرماید:ولایت ما به اهل شهرها عرضه شد، اهالی هیچ شهری همانند اهل کوفه آن را نپذیرفتند.
امام صادق(ع) می فرماید:اهل خراسان پیشتازان ما، اهل قم یاوران ما، اهل کوفه تکیه گاههای ما و اهل این دیار (نواحی کوفه) از ما هستند و ما نیز از آنها هستیم.

                                                                             

 

تاریخ ارسال: 1390/9/29
تعداد بازدید: 4161
ارسال نظر