ایام فاطمیه و حوادث بسیار تلخ و گزنده آن، بدان جهت که سبب روشنگری از پرده‌دری غاصبان خلافت می‌شود و به طور واضح و آشکار سیاست‌های پلید را نسبت به دین خدا و خانه وحی آشکار می‌کند از ارزش بیشتری نسبت به سایر مناسبت‌های مذهبی برخوردار است.

 ایام فاطمیه را می‌توان مهم‌ترین و بانفوذ‌ترین مناسبت مذهبی اعتقادی در شیعه دانست. میزان اهمیت عزاداری فاطمیه تا بدان پایه از ارزش برخوردار است که از تمامی مناسبت های مذهبی و سیاسی شیعه برتر و مهم تر است. این ارزش‌گذاری را می توان در رابطه مستقیم با میزان روشنگری که این واقعه تلخ تاریخی از لحاظ اعتقادی نسبت به دیگر وقایع تاریخی دارد، دانست.

حکمت وعلت فرهنگی وسیاسی ایام فاطمیه:
در هر دوره اي كه شيعيان تحت فشار حكومتها نبوده اند، عزاداري براي ائمه اطهار و فاطمه زهرا سلام الله عليها بيشتر مي شده و شيعيان با خيالي آسوده تر و آشكارا به عزاداري مي پرداخته اند. اما در دوره هايي كه اين فشار و تهديد از ناحيه حكومت و حاكمان وجود داشته، عزاداري كمتر، و به صورت مخفيانه صورت مي گرفته و به واسطه همين امر در دوره هاي اخير كه شيعه كمتر احساس خطر كرده عزاداري براي حضرت زهرا و ساير معصومين عليهم السلام بيشتر و بهتر شده است. ابن اثير مي نويسد: «در قرن سوم و چهارم و پنجم و همزمان با تشكيل دولت هاي آل بويه در عراق و حمدانيون در سوريه و فاطميون در مصر، مذهب شيعه گسترش  يافت و مراسم عزاداري توسعه يافت.» هرچند بيشتر اين عزاداريها مختص سالار شهيدان امام حسين ـ عليه‎ السلام ـ بوده است؛ اما به هر حال عزاداري براي سائر ائمه و حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ هم به صورتي محدود وكمتر قطعاً برگزار مي شده است «با گسترش تسلط ديلميان بر بغداد در اين شهر كه از سالها پيش مركز اجتماع شاعران شيعي بود انجمن ها تشكيل گرديد كه در آن فضيلت هاي اهل بيت را نقل نموده و بر مظلوميت آنان اشك مي ريختند.»

در دوره هايي كه حاكمان سني حاكميت داشتند، شيعيان نمي توانستند عزاداري كنند به عنوان نمونه در دوران حكومت عباسيان «... علويان يا از دم تيغ گذشتند و يا در سياه چالها پوسيدند و يا از ترس جان گمنام در دهكده ها و بيغوله ها بسر مي بردند... نوحه گري  در مجلس هاي سري و سپس بر سر بازارها بر دختر پيغمبر و ستمهايي كه بر او و فرزندان او رفته است آغاز شد.»
ائمه اطهار ـ عليهم السلام ـ به مسئله عزادارياهل بيت اهميت خاصي مي دادند و در گسترش آن تلاش زيادي داشتند «به جرأت مي تواند گفت: ائمه معصومين ـ عليهم السلام ـ در گسترش فرهنگ عزاداري به ويژه دربارة امام حسين ـ عليه‎ السلام ـ نقش بسزايي داشتند.» در دوره هاي اخير، شايد بتوان گفت ازدوره صفويه به اين طرف عزاداريها علني شده، «در دورانهاي اخير، عزاداري از نظر كميّت و كيفيت رشد مي كند. در سالگرد رحلت پيامبر و امامان معصوم و حضرت زهرا ـ عليهم السلام ـ و... مراسم عزداري بر پا مي شود».
علماي بزرگ ما به ايام شهادت معصومين توجه خاصي داشتند و براي ذكر فضائل آن بزرگواران در ايام شهادت ثواب زيادي قائل بودند در اين رابطه شهيد مطهري(رحمه الله علیه) مي فرمايد: «ايام فاطميه است چرا ذكر فضائل و زندگي اهل بيت پيغمبر اين همه اجر و ثواب دارد آنها انسانهاي ساخته شده هستند...» و بايد توجه داشت كه چون در تاريخ شهادت حضرت زهرا اختلاف نظر وجود دارد، لذا در هر دوره تاريخ مشهور شهادت آن حضرت عزاداري برپا مي شود.
البته تعبير به «دهة فاطميه» كمتر مي شود و بيشتر «ايام فاطميه» گفته مي شود در اين ايام، ممكن است در برخي از جاها يك روز و در برخي از جاها چند روز براي آن حضرت عزاداري شود. از طرفي بايد توجه داشت كه مصيبت حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ مصيبتي عظيم است و هر چه مصيبت بزرگتر باشد، عزاداري مربوط به آن هم بيشتر خواهد بود.به واسطه همين بزرگي مصيبت است كه شيعيان ممكن است  چند روز قبل يا بعد از شهادت اقامه عزا كنند. از طرفي به واسطه نزديك بودن اين دو روزاختلافي، كم كم يك حالت پيوستگي بين ايام به وجود آمده و برخي آن را به دو دهه تقسيم كرده و آن را اختصاص به حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ داده اند. و روايتي در اين زمينه وجود ندارد. اما سيره ائمه اطهار و علماي دين بزرگداشت شهادت آن حضرت بوده است.
در فرهنگ ديني ما يكي از برنامه هايي كه نشان دهنده پيوند و دوستي شيعه با اولياي دين و امامان معصوم است، «عزاداري» است. ائمه ما را به برپائي اين مجالس كه فضيلت زيادي هم دارند سفارش كرده اند از جمله در حديثي امام صادق ـ عليه‎ السلام ـ از فضيل پرسيد: آيا دور هم مي نشينيد و حديث و سخن مي گوئيد؟ فضيل گفت:آري. حضرت فرمود: «اين گونه مجالس رادوست دارم پس امر ما را زنده بداريد. خدا رحمت كند كسي كه امر (و راه و مرام) ما را احياء مي كند.» حضرت امام خميني (رحمه الله علیه) در اين رابطه مي فرمايد: «... با اين هياهو، با اين گريه، با اين نوحه خواني، با اين شعرخواني، با اين نثرخواني ما مي خواهيم اين مكتب را حفظ كنيم چنانچه تا حالا هم حفظ شده است.»

مناسبت‌های مذهبی در برگیرنده مسائل بنیادین اعتقادی
مناسبت‌ها و مراسمات مذهبی که در مذهب تشیع وجود دارند گاه تنها محتوایی از دعا و نیایش دارند مانند روز عرفه و دعا و اعمال خاص آن و برخی دیگر نه تنها از جلوه‌ای مذهبی و معنوی برخوردارند، بلکه محتوایی سیاسی دارند و یاد‌آور و تثبیت‌کننده مسائل بنیادین اعتقادی در تشیع هستند.
در این میان می‌توان به مناسبت‌هایی مانند عید غدیر، فاطمیه، ضربت خوردن امام علی(ع) و شهادت ائمه معصومین از جمله واقعه کربلا اشاره کرد.
تمایز فاطمیه به علت روشنگری تاریخی- اعتقادی آن است.
اهمیت خاص و متمایزی که ایام فاطمیه از جنبه روشنگری سیاسی و اعتقادی دارد حاکی از ارزش خاص آن مي باشد که از دیگر مراسم و مناسبت های مذهبی بیشتر است.

ننگی بزرگ بر پیشانی تاریخ
ماجرای غصب فدک، جسارت خلیفه دوم به دخت معصوم پیامبر، حمله خلیفه اول به خانه وحی و به شهادت رساندن حضرت زهرا (س) به لکه ننگی در تاریخ زندگانی غاصبان خلافت تبدیل شد، که نه تنها توان دفاع از عملکرد خویش را ندارند، بلکه باعث مفتضح شدن آنان در تمامی طول تاریخ شده است.
ایام فاطمیه از آن جهت که بستری بسیار مناسب برای پرداختن به ظلم و تعدی است که غاصبان خلافت نسبت به آل رسول الله پایه گذاری کردند، از ارزش و اهمیت خاصی برخوردار است.
روشنگری خاصی که زندگانی حضرت زهرا (س) نسبت به دشمنان اسلام و دین خدا به حق پرستان می دهد در هیچ جریان و واقعه تاریخی تا بدین حد واضح و آشکار نیست.

ایام فاطمیه و حوادث بسیار تلخ و گزنده آن، بدان جهت که سبب روشنگری از پرده دری غاصبان خلافت می شود و به طور واضح و آشکار سیاست های پلید را نسبت به دین خدا و خانه وحی آشکار می‌کند از ارزش بیشتری نسبت به سایر مناسبت های مذهبی برخوردار است.
توان بالقوه و بالفعلی که در دشمن شناسی در حوادث فاطمیه و به شهادت رسیدن دخت پیامبر نهفته است، در هیچ جریان و واقعه تاریخی حتی عاشورا وجود ندارد.

تاریخ ارسال: 1391/1/23
تاریخ بروزرسانی: 1391/1/23
تعداد بازدید: 5891

اشتراک گذاري اين صفحه telegram google+ facebook linkedin twitter

ارسال نظر